info@bilimmerkezi.com.tr
Botulizm Nedir?

Botulizm

Kulaktan duyduğumuz ya da kafamıza göre uydurduğumuz yöntemlerle turşu yapmamalıyız. Reçel de, salça da…

Gıdaların bu şekilde saklanabilme fikri hangi mucidimizden çıktı bilmiyoruz, lakin, konserve kutularını bulan Fransız mucit; Nicolas Appert, (d. 17 Kasım 1749, Châlons en Champagne - ö. 1 Haziran 1841, Massy)

Konserve, insanların besinleri, besin değerlerini kaybetmeden saklamak için geliştirdikleri bir yöntemdir. Batı dillerinde kullanılan konservatif (muhafazakar) kelimesi de buradan kaynaklanmaktadır. Uygun olgunlukta hasat ediImiş meyve ve sebzeler tekniğine uygun olarak temizlenip ayıklanır ve haşlanır. Dolgu sıvısı içinde uygun kaplara doldurulup, hermetikli olarak kapatılır ve ısıl işlem uygulaması için dayanıklı hale getirilir. Kullanılan dolgu sıvısında yapılan konserve çeşidine göre suyun yanında tuz,şeker, sitrik asit, askorbik asit v.b de kullanılabilir. Konserve üretiminde genel olarak teneke kutu ve cam kavanozlar kullanılır.

Konserve kutularını anlatırken botoksa niye geçtik ki? Acaba…

Botoks, Botulinum toxin kelimesinden kısaltılmış, özünü bir bakterinin (Clostridium botulinum) oluşturduğu proteindir.

Botoks, özellikle yüz ve boyun bölgesindeki kırışıklıkları gidermek için uygulanan en etkili kırışık giderme yöntemi olarak, dermato-kozmetoloji alanında kendine yer edinmiştir. Hayatımız boyunca milyonlarca kere tekrarladığımız mimiklerimiz, cildimizde istemediğimiz kalın ve ince çizgiler oluştururlar. Botoks işleminde, direkt kasların içine, ince iğneler ile enjekte edilen Botulinum A ilacı, çizgilerin yaklaşık 4-7 gün içerisinde yok olmasını sağlar ve ayrıca yeni kırışıklıkların oluşmasını da engeller. Canlı, birkaç yaş gençleşmiş bir cilt ortaya çıkar. Mutlaka uzman hekimlerce uygulanması gereken bu yöntemde, 6-9 ayda bir uygulama önerilir.

Botoks uygulaması; alın,yüz, kaş arası, göz kenarı çizgileri, üst dudak ve boyun bölgelerinde kırışıkların giderilmesinde kullanılan 10-15 dakikalık bir işlemdir.

Özellikle bayanların güzellikleri için tercih ettikleri botoks; bugün bildiğimiz en zehirli maddelerden biri: 1 gramın milyonda biri insanın ölümüne neden oluyor.

İlkkez 1900'lü yılların sonunda belirlendikten sonra C.botulinım, gıda mikrobiyolojisinin en önemli bakterilerinden birisi olmuştur. Neden olduğu botulizm, diğer patojenlerin neden olduğu hastalıklara oranla oldukça nadir görülmekle birlikte, ölüm oranı diğer patojenler ile kıyaslanmayacak kadar yüksektir. 1899-1990 yılları arasını kapsayan 90 yıllık dönemde ABD'de belirlenen 2320 vakanın 1036'sı ölüm ile sonuçlanmıştır. Bugün düşük asitli (pH'ı 4,5-6) olarak tanımlanan gıdaların ısıl işlem ile korunmasında temel olarak C. botulinum sporlarının imhas esas alınmakta ve buna uygun olacak şekilde ısıl işlem uygulanmaktadır.

Botulismus toksini üreten Clostrudium bakterileri toprakta, tozlu ortamlarda yaşarlar, hele ki karanlık, havasız ve besince zengin ortamlarda yaşamak en büyük hedefleridir. Çünkü havasız yani oksijence zengin olmayan ortamlarda öldürücü botulizm zehiri salgılarlar. Havasız, karanlık ortam dediğimizde aklıma konserveler geliyor, evde konserve yapımında çok dikkat etmemiz gereken noktalardan biri de sevgili Clostrudium bakterilerimizin botulizm zehirini salgılamasını engellemek. Bunu başarabilmemiz için Clostrudiummumuzun sevmediği ortamı sağlamamız gerekir, nasıl mı? Yüksek sıcaklık, ve asidik ortam (limon, sirke) ile. Bir de yaşlılarımız turşu kurarken derler ki, sebzeler için hazırladığımız turşu suyu dilinizi yaksın (Asitliği öyle çok olsun ki, botulizm riskimiz yok olsun)

Aslında evimizde ki tozda, dışarıdaki toprakta, saksımızda, balkonumuzda birlikte yaşayabildiğimiz Clostrudiummumuz, konserve yapımında (turşu, salça) bir anda tehlike saçabiliyor. Mutualist yaşantımız bir anda parazit yaşama dönüşebilir. Aman diyelim, dikkat etmeliyiz.

Botulizm toksini 80 C'de 10-30 dakika, 100 C'de 10 dakika kaynatmakla etkisiz hale geliyor. Güvenli konserve yapımında uygulanacak ısıl işlemin derecesi ve uygulama süresi önemli. Isıtma süresi besinin asit içeriğine bağlı. Meyveler ve domates gibi asidi yüksek besinler ortalama 20 dakika kaynatılmalı. Sebzeler, basınç altında 20-25 dakika bekletilmeli, konserve açılmadan 10 dakika ısıtılmalı.

Dışarıdan, marketten, pazardan aldığımız konservelerde ezilme varsa, kapağının tam kapalı olduğundan emin değilseniz, içinde rengi solmuş sebze, meyveler görüyorsanız kesinlikle almamalıyız vele ki aldık, direkt atmalıyız, sağlığınız sevdiklerinizin sağlığı her şeyden önde gelmeli.

Ağız yoluyla bir tadımlık (0,05 mikrogram) botulinum toksininin alınması bile zehirleyicidir. Öldürücü miktarları; 70 kg’lık bir yetişkinde ven içine verildiğinde 0,09-0,15 mikrogram, solunum yoluyla alındığında 0,8-0,9 mikrogram, ağız yoluyla alındığında 70 mikrogramdır.

Botulizm belirti ve bulgularına bakacak olursak; Besin kaynaklı botulizm: Kuluçka süresi 12-36 saat olmakla birlikte 3 saatten 14 güne dek değişebilir. Çift görme, pitozis (üst göz kapak düşüklüğü), midriyazis (göz bebeği büyümesi), ağız kuruluğu, yutma güçlüğü ve ses kısıklığı en sık görülen belirti ve bulgulardır. Kabızlık, bulantı, kusma, idrar retansiyonu ve baş dönmesi de görülür. Kafa çiftlerinin uyardığı kaslardan başlayan simetrik, aşağı doğru, ilerleyici, duyu değişiklikleri olmayan gevşek felç, solunum yetmezliği ve ölümle sonuçlanır. Bir de yara botulizmi vardır. Yara botulizminin oluşması için de botulinum sporlarının yaraya bulaşması, üremesi ve toksinin açığa çıkması gereklidir.

Sinan BALCI

Kaynak

http://www.xn--aciltp-t9a.com/botulizm

http://www.sugav.org/basindan/ev-yapimi-konservede-olumcul-bakteri-tehdidi

http://www.shambala.com.tr/botoks-istanbul.php

http://tr.wikipedia.org/wiki/Nicolas_Appert

http://www.mikrobiyoloji.org/genelpdf/210012301.pdf
26 Eylül 2018 424 0

Yorumlar

İlk Yorumu Sen Gönder
Yorum Gönder ..