info@bilimmerkezi.com.tr
LEİDENFROST EFFECT

Günlük hayatta ev hanımlarının çok iyi bildiği ve her gün kullandığı bir yöntem; kızartma yada omlet yapmadan önce tavanın kızıp kızmadığını, ütü yapmadan önce ütünün kızıp kızmadığını kontrol etmek için ellerini ıslatarak tava ya da ütüye su püskürtmek. Peki neden su püskürtülen tava üzerinde, su damlaları horon teper gibi hareket ediyor.

Normalde bir kap içerisinde ateşe koyduğumuz su 100 C ye geldiğinde kaynamaya başlar. Suyun kaynama sıcaklığı 100 C ‘dir. Bunu herkes bilir. Peki su kaynarken ne oluyor. Başlangıçta kabın altında oluşmaya başlayan gaz kabarcıkları suyun yüzeyine yavaş yavaş yükselmeye başlar. Ancak buharlaşma bu gaz kabarcıklarının aldıkları enerji ile açık hava basıncını yenmesiyle gerçekleşir. Ve su kaynıyor deriz.

Normal şartlarda durum böyle iken laboratuar şartlarında suyu 100 C ‘nin üzerine çıkarırsak su sütunlar halinde buharlaşmaya başlar ve kabın yüzeyine yükselir. Sıcaklık daha da arttırılırsa kabın dibinde su bir katman halinde buharlaşır. Burada film kaynama denilen olay gerçekleşir. Bu tabaka su ile ısı kaynağı arasındaki direk ısı transferini keser ve ısı transferi radyasyon yolu ile gerçekleşir. Bu sıcaklık noktasına Leidenfrost noktası denir. Bu film kaynama etkisine ise LEİDENFROST EFFECT olarak tanımlanmaktadır.

Yani başka bir ifadeyle yüzey yeterince sıcaksa su damlalarının buharlaşan kısmı ince bir tabaka oluşturarak sıvı ile sıcak yüzey arasında bir yalıtım tabakası oluşturur. Böylece ısı transferi azalır ve su belli bir süre buharlaşmaktan kurtulur.

LEİDENFROST EFFECT gösteri amaçlı kullanmakta mümkün tabii, sıvı azot içerisine yada ısıtılmış sıvı kurşun içerisine tüm tehlikelere rağmen elini sokan kişiler bu etkinin sonuçlarını biliyor olmalı. Kızdırılmış kor üzerinde yürüyen kişilerin ayaklarının yanmaması bize hep ilginç gelmiştir. Burada da bu etkiden söz etmek mümkün. Sihir gibi görünen her şeyin aslında bilimsel bir açıklaması var.Ve bilim hayatımızın her yerinde.

KAYNAK:

JEARL WALKER Cleveland State University ‘’Boılıng And The Leıdenfrost Effect’’

www.biltek.tubitak.gov.tr

Selma KAYAKÖY
26 Eylül 2018 211 0

Yorumlar

İlk Yorumu Sen Gönder
Yorum Gönder ..